> Start o projekcie Dotychczasowe działania ochronne

Szukaj

posłuchaj ...

Dotychczasowe działania ochronne PDF Drukuj Email

Powierzchnie zakwalifikowane do odtworzenia siedlisk i kształtowania warunków dla trwałego ich zachowania nie były użytkowane od momentu zarzucenia użytkowania rolniczego w latach 1970. aż do 2005 roku. Powierzchnia siedlisk nieleśnych w SPN wynosi około 4200 ha, z czego około 2000 ha stanowią cenne siedliska wymagające zabiegów czynnej ochrony. W związku z obserwowanym w ostatnich latach wzrostem zainteresowania użytkowaniem łąk i pastwisk możliwe stało się wykonywanie zabiegów ochronnych przez rolników dzierżawiących tereny położone na terenie Parku. W 2006 r. wydzierżawiono rolnikom ponad 780 ha gruntów i rozpoczęto wykonywanie zabiegów polegających na koszeniu i/lub wypasie bydła. Z roku na rok, dzięki dopłatom bezpośrednim i programom rolno-środowiskowym, areał objęty zabiegami jest powiększany i obecnie są one wykonywane przez rolników lub Gospodarstwo Pomocnicze przy SPN na powierzchni blisko 1400 ha. Zielona masa pozyskiwana z łąk jest, w zależności od jej jakości, przeznaczana na siano lub przekazywana do oczyszczalni ścieków, a następnie kompostowana. Na terenach ponownie od kilku lat użytkowanych już obserwowany jest pozytywny wpływ czynnej ochrony siedlisk na ich stan oraz znaczenie dla ptaków migrujących, a nawet lęgowych. Na odtwarzanych łąkach zatrzymują się liczące kilkaset osobników stada ptaków wędrownych, zwłaszcza siewkowych wymagających szczególnych warunków - płytko zalanych lub pomokłych łąk porośniętych krótką roślinnością. Wśród gatunków migrujących regularnie pojawiają się bataliony, kuliki wielkie, siewki złote, brodźce piskliwe, kwokacze, brodźce samotne, brodźce leśne, brodźce śniade, siewki złote, a także inne mniej liczne gatunki. Odtworzono biotopy lęgowe czajki, kszyka, krwawodzioba, niektóre tereny zasiedlone zostały przez cyrankę, płaskonosa, błotniaka łąkowego, derkacza.

Działania polegające na zachowaniu półnaturalnego charakteru zbiorowisk łąkowo-pastwiskowych, z dobrym skutkiem, zastosowano wcześniej w ramach innego projektu. Dzięki funduszom pochodzącym z NFOŚiGW w 1996 roku zrenaturalizowano ok. 120 ha łąk na terenie polderu przylegającego do jeziora Gardno. Do chwili obecnej obszar ten jest użytkowany rolniczo i dzięki temu ponownie stał się dogodnym miejscem lęgów oraz żerowania ptaków wodnych, i błotnych.

Bierny sposób ochrony siedlisk wysokotorfowiskowych, stosowany w latach ubiegłych, przyczynił się do spontanicznego rozwoju enklaw leśnych w ich obrębie. W celu zatrzymania tego procesu i zachowania mszarno-krzewinkowego charakteru roślinności, na niektórych powierzchniach, tego typu siedlisk, podjęto już zabiegi czynnej ochrony (dotowane przez NFOŚiGW) polegające na odsłonięciu runa poprzez wycinkę podrostów drzew. Równocześnie dzięki zamontowanym zastawkom, na rowach odwadniających, zatrzymano odpływ wody ze złoża torfowego.

W latach 2005-2007 w SPN przy wsparciu fundacji Ekofundusz zrealizowano projekt „Ochrona torfowisk wysokich w Słowińskim Parku Narodowym”. Głównym celem tego projektu było powstrzymanie degradacji jednych z najcenniejszych siedlisk przyrodniczych SPN - torfowisk wysokich typu bałtyckiego z fragmentami bezleśnych kopuł ze zbiorowiskiem mszarnika wrzościowego Erico-Sphagnetum medii. W ramach zabiegów ochronnych zahamowano odpływ wody z torfowiska (zamontowano 24 zastawki wokół najcenniejszego fragmentu torfowiska, wybudowano studnię przelewowo-piętrzącą) oraz usunięto nalot brzozy i sosny zarastający mszarniki wrzoścowe w wyniku ich przesuszenia. Zabiegami objęto ok. 300 ha. Techniczną część projektu zakończono w 2007 roku. Monitoring hydrologiczny potwierdza skuteczność podjętych działań; następuje podwyższanie poziomu wód gruntowych zarówno na powierzchni objętej projektem, jak również na pozostałej, przyległej części torfowiska. Należy przypuszczać, że proces degradacji (murszenia) złoża torfowego zostanie powstrzymany i w dalszej kolejności nastąpi również regeneracja charakterystycznej roślinności.

W 2008 r. na terenie SPN rozpoczęto realizację innego projektu z zakresu czynnej ochrony, dofinansowywanego przez NFOŚiGW. Projekt ten dotyczy ochrony ptaków wodno-błotnych i ma na celu określenie oddziaływania drapieżnictwa obcych gatunków inwazyjnych (głównie norki amerykańskiej) na populacje tej grupy ptaków. Rozpoczęto monitoring występowania i liczebności tego gatunku oraz badania jego wpływu na ptaki. W toku dotychczasowych prac stwierdzono, że w sąsiedztwie najważniejszych, a nielicznie już występujących miejsc lęgowych ptaków wodnych i błotnych, zagęszczenia norek są wysokie. Następnym krokiem w kierunku aktywnej ochrony ptaków będzie więc prawdopodobnie próba ograniczenia liczebności norek w SPN. Ponieważ aktywność drapieżników koncentruje się wokół granicznych stref płatów siedlisk, efekt krawędzi może powodować silniejszą presję drapieżników w płatach o mniejszej wielkości. Jednym z ważnych skutków fragmentacji siedlisk jest wzrost udziału stref brzeżnych. Stąd przeciwdziałanie fragmentacji siedlisk może być metodą zapobiegania nadmiernej presji drapieżniczej.

Kolejnym projektem, który realizowany będzie w latach 2009-2011 jest: „Restytucja roślinności na zdegradowanych torfowiskach wysokich województwa pomorskiego” (nr projektu: POIS 05.01.00-00-017/08, beneficjent: Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego). Projekt dotyczy odtworzenia fragmentu zniszczonego torfowiska wysokiego w wyniku gospodarczej eksploatacji torfu przez kopalnię Krakulice. Na podłoże rozrzucony zostanie preparat AgroHydroGel zmniejszający powierzchniowe parowanie wody (przesuszanie podłoża zostało wcześniej ograniczone poprzez odcięcie spływu wód gruntowych). Kolejnym etapem jest wprowadzenie roślin: Sphagnum cuspidatum, S. palustre, S. russowi i Eriophorum vaginatum. Dzięki realizacji tego projektu możliwe będzie przyśpieszenie procesów torfotwórczych i jednocześnie odtworzenie właściwego typu roślinności.

Skutkiem wieloletniego braku użytkowania procesy sukcesji roślinności na części powierzchni SPN są tak zaawansowane, że teren nie nadaje się do natychmiastowego ponownego wykorzystania rolniczego. Wprowadzenie takich elementów czynnej ochrony jak, pożądany w tych miejscach, wypas lub koszenie wymaga uprzedniego, skutecznego usunięcia zakrzaczeń, zadrzewień lub trzcinowisk.

Reasumując należy stwierdzić, że planowane działania na obszarze objętym niniejszym projektem są kontynuacją odtwarzania otwartego (nieleśnego) charakteru siedlisk, ważnych dla zachowania pełnej różnorodności biologicznej parku.

 
restytucja.slowinskipn.pl

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie dostosowując serwis do Państwa indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. W każdym momencie możecie Państwo dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies.Dalsze korzystanie z naszych serwisów internetowych, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje naszą politykę prywatności. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our "Polityka cookie"..

Akceptuje ustawienia cookie