> Start o projekcie Opis warunków przyrodniczych

Szukaj

posłuchaj ...

Opis warunków przyrodniczych PDF Drukuj Email

Planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest na terenie Słowińskiego Parku Narodowego będącego jednocześnie obszarem Natura 2000 „Ostoja Słowińska”. Z uwagi na swoje walory przyrodnicze i kulturowe teren objęty jest ochroną w ramach Konwencji Ramsarskiej, wchodzi również w skład międzynarodowej sieci rezerwatów biosfery (MaB) oraz ogólnoeuropejskiej sieci Natura 2000.

Obszar realizacji i oddziaływania projektu do połowy lat siedemdziesiątych był, w większości, użytkowany ekstensywnie w sposób pastwiskowo-kośny, i stanowił ważne, w skali Europy, miejsce postoju ptaków wędrownych oraz lęgowisko gatunków związanych ekologicznie z rozległymi, podmokłymi łąkami, i pastwiskami. Zarzucenie gospodarki rolnej, wynikające ze słabej koniunktury w rolnictwie i obowiązującego wcześniej modelu ochrony przyrody (bierna ochrona obszarów wymagających ochrony czynnej) oraz zaniechanie użytkowania w granicach parku narodowego, doprowadziło do takiego przekształcenia siedlisk, że w wyniku zarastania trzciną, krzewami lub drzewami, łąki i pastwiska utraciły swój właściwy charakter, i straciły znaczenie dla dawniej licznych tu gatunków ptaków terenów otwartych. Do krytycznych wartości zmniejszyła się populacja lęgowa ptaków gnieżdżących się na gruncie porośniętym krótką roślinnością. Zmiana struktury roślinności, w efekcie, doprowadziła do drastycznego spadku liczebności ptaków gnieżdżących się m.in. na zalanych łąkach, a w Europie narażonych na wyginięcie (status V): rycyka, cyranki, derkacza, a także liczniejszych - czajki, krwawodzioba (D – zagrożony z racji zmniejszania się liczebności), bekasa kszyka, płaskonosa. Niektóre gatunki gnieżdżące się na omawianym terenie kilkadziesiąt lat wcześniej (np. biegus zmienny, batalion) zanikły całkowicie i pojawiają się tylko w okresie przelotów.

Na powierzchniach objętych projektem występują siedliska chronione w ramach Dyrektywy Habitatowej:1330-1 – halofilne łąki i pastwiska "słonawa" (Puccinelio-Spergularietum salinae); 6410-1 – zmiennowilgotne łąki olszewnikowo-trzęślicowe (Selino-Molinietum); 7140-1, 7120 - kwaśna młaka niskoturzycowa (Carici canescentis-Agrostietum caninae), szuwar turzycy nitkowatej (Caricetum lasiocarpae), mszar z wełnianką wąskolistną (Sphagno-Eriophoretum angustifoliae), mszar wysokotorfowiskowy z wrzoścem bagiennym (Erico-Sphagnetum magellanici) i inne.

Nieleśne fitocenozy torfowisk wysokich przekształcają się stopniowo w zbiorowiska borów bagiennych. W przemiany flory i roślinności, na tego typu siedliskach, wpisuje się również utrata pełni cech biologicznych (brak kwitnienia i owocowania) przez tak cenne i światłożądne gatunki jak: wrzosiec bagienny i malina moroszka. Przekształcenia te są, co prawda, efektem naturalnej sukcesji roślinności, ale na przyspieszenie jej tempa niewątpliwy wpływ miało w przeszłości również intensywne osuszanie podłoża poprzez funkcjonujący wówczas system melioracyjny. Obecnie, ze względu na utratę pełnej sprawności tego systemu, w miejscu objętym projektem i na terenach przyległych, odwadnianie terenu uległo widocznemu osłabieniu (potwierdzają to wyniki rejestrowanego poziomu wód gruntowych).

Wszystkie wymienione wyżej siedliska i gatunki roślin, w razie nie podjęcia ich czynnej ochrony, a więc przeprowadzenia zaplanowanych zabiegów – usunięcia podrostów drzew i krzewów oraz wykaszania trzciny, i innych roślin zielnych; w odniesieniu do słonaw - wprowadzenia później (po zrealizowaniu projektu) regularnego wypasu powierzchni, mogą ulec zanikowi.

Na obszarach objętych projektem występują, bądź występowały, ponadto, takie gatunki roślin specjalnej troski jak: modrzewnica pospolita, bagno zwyczajne, woskownica europejska, rosiczka okrągłolistna, przygiełka biała, bobrek trójlistkowy, mlecznik nadmorski, świbka morska, babka Wintera, ponikło skąpokwiatowe, kukułki –szerokolistna, Fuchsa, krwista, nasięźrzał pospolity, turówka wonna. Większość z nich wymaga otwartego charakteru siedlisk.

Łączna powierzchnia cennych ekosystemów nieleśnych wymagających aktywnej ochrony wynosi w SPN około 2000 ha, z tego, już teraz, objętych zabiegami ochronnymi jest około 70%. Odtworzenie możliwości użytkowania rolniczego na kolejnych 173,5 ha w ramach niniejszego projektu pozwoli na przywrócenie dawnego charakteru całej ostoi, a także przywrócenie tak dużych jak dawniej kompleksów łąk i pastwisk niezbędnych dla przetrwania wielu rzadkich gatunków ptaków.

Zabiegi czynnej ochrony wykonane zostaną na niżej scharakteryzowanych powierzchniach o następujących uwarunkowaniach przyrodniczych:

1. Rowy - kompleks o powierzchni około 46 ha, z czego czynną ochroną w ramach projektu objętych zostanie ok. 15,5 ha. Teren położony jest przy północno-zachodnim brzegu jeziora Gardno, obejmuje degenerujące się, cenne siedliska łąk o charakterze halofilnym (Puccinelio-Spergularietum salinae) oraz młak niskoturzycowych (Carici-Agrostietum caninae) i szuwarów wysokich turzyc (głównie - Caricetum distichae), na torfach podścielonych gytią i piaskami rzecznymi. W przeszłości były one użytkowane jako łąki kośne oraz pastwiska. Na tej powierzchni zaplanowano jednorazowe usunięcie podrostów drzew i krzewów z siedlisk młak niskoturzycowych, a następnie, w trzech latach trwania projektu, jednokrotne koszenie zielonej masy w tych miejscach oraz w szuwarze z turzycą dwustronną. Na siedlisku słonawy zaplanowano intensywne (trzykrotne w ciągu każdego roku) wykaszanie trzciny. Słonawy, po zakończeniu projektu, kiedy trzcina zostanie już z nich usunięta, bądź jej wzrost zostanie istotnie ograniczony, będą spasane.

2. Gardna - o powierzchni ponad 500 ha, z czego czynną ochroną w ramach projektu objętych zostanie około 63 ha. Teren zlokalizowany jest przy wschodnim brzegu jeziora Gardno. Obejmuje, wykształcony na namułach torfiasto-piaszczystych, jeziornych oraz na piaskach i namułach rzecznych delt, rozległy kompleks trawiastych muraw, łąk okresowo wilgotnych, i szuwarów nisko-torfowiskowych. W przeszłości i częściowo współcześnie, wykorzystywany jako pastwiska oraz łąki. Miejsce to jest historycznym obszarem występowania kilku gatunków ptaków siewkowych: biegusa zmiennego, bataliona i rycyka. Obecnie gnieżdżą się tu między innymi: krwawodziób, kszyk, czajka, derkacz i kropiatka. Obecność tych gatunków pozwala twierdzić, że pomimo zainicjowanych procesów wtórnej sukcesji roślinności na części obszaru, teren posiada jeszcze zdolność do regeneracji, umożliwiając tym samym powrót gatunków już współcześnie nie odnotowywanych. Na tych powierzchniach, dla stworzenia i zachowania warunków, do odbudowania, i zachowania stanu ornitofauny oraz do odtworzenia, i utrwalenia mozaikowatego charakteru roślinności, prowadzone będą zabiegi wykaszania zielonej masy (w tym z powierzchni opanowanych wtórnie przez trzcinę), poprzedzone usunięciem zadrzewien, i zakrzaczeń.

3. Gace - obszar liczący około 350 ha, w tym zabiegami objętych zostanie powierzchnia ok. 64 ha. Teren obejmuje fragment SE brzegu jeziora Łebsko (na S od ujścia do jeziora rzeki Łeby) oraz Półwysep Gacki. Na podłożu utworzonym z namułów torfiasto-piaszczystych - jeziornych i delt rzecznych wykształciły się szuwary, i ziołorośla niskotorfowiskowe oraz kwaśne młaki niskoturzycowe z florystycznymi elementami muraw halofilnych (Triglochin maritimum, Eleocharis uniglumis). W wyniku zaniechania ekstensywnej gospodarki łąkowo-pastwiskowej zbiorowiska te, przede wszystkim, degraduje trzcina. Spontanicznie rozwinęły się tam również enklawy olszyn i łozowisk. W tym przypadku zabiegi odkrzaczania oraz wykaszania zielonej masy mają na celu odtworzenie i utrwalenie mozaikowatego charakteru roślinności, monotypizowanego przez trzcinę, w tym - poszerzenie obecnego areału szuwaru turzycy dwustronnej, szuwarów przejściowo-torfowiskowych (Caricetum lasiocarapae, Zbiorowisko z Carex nigra) oraz młak niskoturzycowych.

4. Stare Kluki - o powierzchni 150 ha, w tym zabiegami objęte zostanie ok. 25 ha. Położony przy SW brzegach jeziora Łebsko, na E i SE od wsi Kluki. Na torfach podścielonych piaskiem rzeczno-jeziornym rozwinęły się tu szuwary nisko-torfowiskowe z fragmentami szuwarów przejściowo-torfowiskowych i bogatych florystycznie łąk okresowo wilgotnych . Jest to również ważne miejsce występowania derkacza i błotniaka łąkowego. Kompleks łąk wilgotnych i torfowisk w przeszłości był użytkowany rolniczo, obecnie jest częściowo zarośnięty przez spontanicznie rozwinięte formacje roślinności krzewiastej i drzewiastej. Zabiegi usuwania podrostów oraz zaplanowane wykosy mają, podobnie jak w poprzednim przypadku, zwiększyć oraz zachować liczbę i powierzchnię różnorodnych „otwartych” zbiorowisk roślinnych, w tym łąk z udziałem storczyków (Dactylorhiza spp.).

5. Karłowo - o powierzchni ok. 1,8 ha. Obejmuje śródleśną enklawę ze zbiorowiskami nawiązującymi do zmiennowilgotnych łąk olszewnikowo-trzęślicowych, wykształconych na płytkim torfie lokalnego zagłębienia w piaszczystych utworach akumulacji rzecznej. Jest to miejsce, o największym areale zajętym przez ten, rzadki w parku, typ zbiorowisk ląkowych. Utrzymanie takich zbiorowisk zależy istotnie od zachowania pionowego ruchu wód gruntowych (podmakania i osuszania podłoża) oraz od (ekstensywnego) wykaszania masy roślinnej. Brak wykosów, w szczególności, powoduje wzrost ilościowego udziału trzęślicy modrej, która wypiera z siedliska inne gatunki roślin i tym samym zubaża jego skład gatunkowy. Warunek odpowiedniego reżimu wodnego zostanie spełniony, bowiem założony w przeszłości system odwadniający zatracił współcześnie swą sprawność. Spełnienie drugiego warunku zapewniają zaprojektowane zabiegi ochronne (odkrzaczenia i wykaszania). Zabiegi te wykonane zostaną na całej powierzchni. Po wycięciu fanerofitów cała powierzchnia będzie wykaszana. W trakcie trwania projektu - jednokrotnie w ciągu każdego rok

 
restytucja.slowinskipn.pl

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie dostosowując serwis do Państwa indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. W każdym momencie możecie Państwo dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies.Dalsze korzystanie z naszych serwisów internetowych, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje naszą politykę prywatności. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our "Polityka cookie"..

Akceptuje ustawienia cookie